Spirala czyli mówiąc fachowo wkładka wewnątrzmaciczna lub domaciczna to metoda antykoncepcji polegająca na umieszczeniu w macicy kształtki, która zaburza transport plemników i proces zagnieżdżania się zapłodnionej komórki jajowej w śluzówce macicy. Wkładka wewnątrzmaciczna jest polecana kobietom starszym, które są już matkami i nie planują kolejnych dzieci. Dawniej uważana za środek wczesnoporonny, nie cieszyła się zbytnim zaufaniem, obecnie jest bardzo popularna wśród nowoczesnych kobiet.
Dzisiejsze wkładki domaciczne wcale nie mają kształtu spirali i zazwyczaj przypominają literę T. Są dostępne w różnych rozmiarach, co zapewnia dobranie najbardziej odpowiedniej wkładki dla każdej kobiety. Wykonane są z samego plastyku lub z plastyku z różnymi dodatkami zwiększającymi ich skuteczność np. miedź, srebro lub platyna. Najpopularniejszym dodatkiem jest miedź ze względu na to, że poza właściwościami antykoncepcyjnymi ma również właściwości antybakteryjne. Poza tym niektóre wkładki posiadają pojemniczek zawierający hormon, który zagęszcza śluz szyjki macicy co dodatkowo utrudnia plemnikom poruszanie się i dotarcie do komórek jajowych.
Obecnie w Polsce stosuje się dwa rodzaje spiral: tradycyjną miedzianą wkładkę wewnątrzmaciczną oraz nowoczesną hormonalną wkładkę wewnątrzmaciczną.
Wkładka hormonalna charakteryzuje się tym, że łączy działanie spirali i pigułki. Jest wyposażona we wspomniany zbiorniczek, z którego powoli uwalniają się hormony. Dzięki temu, że hormony nie są przyjmowane doustnie, nie trafiają do krwiobiegu i co z tym idzie efekty uboczne są mniejsze.
Skuteczność antykoncepcyjną poszczególnych środków mierzy się za pomocą tzw. wskaźnika Pearla. Dla spirali miedzianej waha się od 1 do 4, a w przypadku wkładki hormonalnej od 0,2 do 1 (przez 3 lata stosowania). Spirale zapewniają więc wysoką skuteczność wynoszącą 98%. Najwięcej niepożądanych ciąż pojawia się w okresie bezpośrednio po założeniu wkładki wewnątrzmacicznej. Wtedy bowiem istnieje największe ryzyko, że spirala wypadnie lub przemieści się.
W naszym kraju lekarze zazwyczaj polecają spirale tylko tym kobietom, które już urodziły. Wynika to z dwóch względów. Po pierwsze w tym przypadku znacznie łatwiej jest założyć spirale. Po drugie gdyby doszło do przewlekłych stanów zapalnych kobieta może mieć problem z zajściem w ciąże. Mimo wszystko z wkładek mogą korzystać także kobiety, które są bezdzietne. Obowiązkiem lekarza nie jest podjęcie decyzji za pacjentkę lecz poinformowanie jej o wszystkich zagrożeniach.
Ze spirali powinny jednak zrezygnować kobiety z następującymi problemami:
-z ostrymi stanami zapalnymi w okolicach narządu rodnego,
-z niewyleczalnym, nawracającym schorzeniem przydatków,
-obciążone wrodzonymi wadami macicy,
-ze zmianami w macicy np. w postaci mięśniaka,
-ze schorzeniami, które mogą się zaostrzyć podczas stanów zapalnych,
-ze schorzeniami, które obniżają naturalną odporność organizmu np. AIDS, cukrzyca,
-z długimi i obfitymi miesiączkami.
Najczęściej lekarze proponują zakładanie wkładek podczas miesiączki. Wówczas bowiem kanał szyjki macicy jest lekko rozchylony i w rezultacie zainstalowanie wkładki jest mniej bolesne i łatwiejsze. Na Zachodzie lekarze znacznie częściej niż w Polsce stosują miejscowe znieczulenie. Jeżeli lekarz sam nie zaproponuje znieczulenia nie rezygnujmy z upomnienia się o niego.
Koszt założenia wkładki wewnątrzmacicznej wynosi około 1000-1500 zł
