Ochrona praw i granic osobistych, autentyczność, stanowczość, umiejętność odmowy, wyrażanie własnych emocji i postaw. Te wszystkie cechy składają się na zachowanie asertywne. Osoba asertywna, to przede wszystkim pewna siebie jednostka, która wie czego chce i nie pozwala naruszać swojej przestrzeni.
Ma jasno określone cele i dąży do nich, mimo braku przychylności otoczenia. Nie poddaje się sugestiom i manipulacji innych. Cechuje się wysokim poczuciem własnej wartości i tożsamości, a jednocześnie jest wrażliwa i empatyczna.
Asertywność to uczenie ludzi jak mają cię traktować, ponieważ dopóki nie postawimy sobie granicy, każdy będzie ją przekraczał. Wyrażając emocje informujemy o swoim stosunku do danej rzeczy. Pozwala to na godne życie i niezależność.
Niestety ta cecha nie jest wrodzona, wymaga dużego wysiłku i konsekwencji, aby ją w sobie wytrenować. Przede wszystkim:
- bądź odważny, nie bój się mówić własnego zdania i realizować celów
- znajdź swoją granicę, za którą czujesz się swobodnie i nie pozwalaj nikomu jej przekraczać
- mów otwarcie o tym co cię boli i czego oczekujesz
- bądź stanowczy i konsekwentny
- przyjmuj prawidłową postawę (nie garb się i patrz prosto w oczy)
- mów „nie” za każdym razem kiedy tak czujesz
Wiele osób myli asertywność z egoizmem i brakiem empatii. Każdy dane zachowanie odbiera inaczej, dla jednych jest to naruszenie praw, a dla innych obowiązek moralny. Często ten dylemat mają matki, których dorosłe dzieci nie chcą się usamodzielnić. Partnerzy, którzy zamiast iść na randkę wolą samotnie spędzić wieczór. Pracownicy, których szef poprosił o zrobienie kawy.
Na te wszystkie dylematy nie ma jednoznacznej odpowiedzi. Każdy powinien postępować według własnych zasad moralnych. Warto znać kilka praw sformułowanych przez
Herberta Fensternheima, które dotyczą praw każdego człowieka bez względu na płeć czy wiek:
1. Masz prawo do robienia tego, co chcesz — dopóki twoja działalność nie rani kogoś innego.
2. Masz prawo do zachowania swojej godności poprzez asertywne zachowanie — nawet jeśli rani to kogoś innego — dopóki twoje intencje nie są agresywne, lecz asertywne.
3. Masz prawo do przedstawiania innym swoich próśb — dopóki uznajesz, że druga osoba ma prawo odmówić.
4. Istnieją takie sytuacje między ludźmi, w których prawa nie są oczywiste. Zawsze jednak masz prawo do przedyskutowania i wyjaśnienia problemu z drugą osobą.
5. Masz prawo z korzystania ze swoich praw. Jeśli z nich nie korzystasz, to godzisz się na odebranie ich sobie.
Można także samemu ustalić zestaw praw i przywilejów, które są ważne i niezbędne do wartościowego życia. Dzięki temu łatwiej nam będzie zorientować się kiedy ktoś nas rani, wykorzystuje lub manipuluje. Świadomość własnych barier pozwoli nam na szanowanie barier innych i życie w satysfakcjonujących relacjach.
